Aşkın Formülü Yok


I RYMDEN FINNS INGA KÄNSLOR
İsveç, 2011

Vizyona girme tarihi: 9 Aralık 2011

Yönetmen: Andreas Öhman

Oyuncular: Bill Skarsgård, Martin Wallström, Cecilia ForssMore

35 mm / Renkli / 86′

Filmekiminde tamamen tesadüf eseri izlediğim bir filmdi. Benim bilet aldığım Ruh Eşim’in teknik bir nedenle gösterilemeyeceğini onun yerine Aşkın Formülü Yok’un gösterileceğini öğrendiğimde ne yalan söyleyeyim, hiç de hoşuma gitmemişti. Zira bu film aynı gün aynı seansta başka bir sinemada zaten gösterilmekteydi, oysa Ruh Eşim’in diğer seansları aldığım diğer biletlerle çakışıyordu. Her neyse fazla uzatmayım, filmi böyle biraz emrivakiyle izlediğimi yoruma geçmeden belirtmek istedim.

Dram ve komedi unsurları içeren bu İsveç filmi, alıştığımız romantik komedilerden çok farklı. İzleyiciyi şaşırtan, sık sık güldürürken zaman zaman da düşündüren bir akışı var. İki kardeşin ilişkilerini anlatan filmde, küçük kardeşin Asperger sendromu* olması hem komik hem de dramatik durumlara neden oluyor.


Asperger hastalığı adını Avusturyalı çocuk doktoru(pediatrist) Hans Asperger’den alır. Dr. Asperger 1944 yılında, tedavi için gelen sadece sözlü iletişim kurabilen ancak diğer iletişim becerileri olmayan, yaşıtlarıyla empati kuramayan ve dikkat çekici ölçüde sakar olan çocukları tanımlamıştır. Hastalığın belli başlı belirtileri empati eksikliği, arkadaşlık kurmadaki beceri eksikliği(yetersizliği), tek yönlü konuşma, özel ilgi alanına giren konularla/işlerle yoğun meşguliyet ve sakar hareketlerdir. Bu belirtiler tanımlandıktan ancak 50 yıl sonra sınıflandırılmıştır. Asperger belirtileri gösteren kişiler, dokunulmaktan hoşlanmazlar, günlük hayatlarında her şeyin belli bir düzende yapılmasını isterler ve insanların neler hissettiğini kavrayamazlar. Günlük yaşamlarında bile değişiklikten hiç hoşlanmazlar. Asperger sendromu otizmin bir bölümü olarak sınıflandırılmıştır.

Başrolde Bill Skarsgård, iletişim kurmak için gerekli becerilerden yoksun, hayatında en ufak değişikliğe bile tahammül edemeyen, diğer insanların duygularını anlamayan ve duygusal ifadeleri yorumlayamayan Simon’ı canlandırıyor. Filmde Simon’ın geometrik şekillerden dairelere zaafı olduğunu görürüz. Uzay onda neredeyse büyüleyici bir etki yaratmaktadır. Ne zaman başa çıkamayacağını düşündüğü sorunlarla karşılaşsa kendini çöp kutusunda yapılma uzay gemisine atar, tabir-i caizse soluğu uzayda alır. Filmin, “Uzayda Hiç Duygu Yoktur” şeklinde çevrilebilecek orijinal adı da buradan geliyor. Bu ad Simon’ın başı sıkıştığında uzaya kaçışlarına ve Asperger belirtilerine dair pek çok ipucu içermekteyken ne Simple Simon olarak çevrilen İngilizce adında, ne de Türkçe adında buna dikkat edildiğini görüyoruz.

Andreas Öhman, yönetmenliğini yaptığı filmin senaryosunu da yapımcı Jonathan Sjöberg’la birlikte yazmış. Öhman, klasik bir hikâyeyi Simon’ın duyguları anlama çabasıyla renklendirerek sürükleyici bir şekilde anlatmış. Özellikle duygulardan yoksunluğu atfettiği uzaya kaçışı çok beğendim. Bence filmin en güçlü tarafı Aspergen sendromlu birinin düzene dayalı dünyası ile yaşadığımız dünyanın kaosunu aynı anda göstermesindeki beceri. Öhman, bu kişilerin bizim dünyamızda kendi yöntemleriyle yaşamalarını anlatımı çok başarılı.

Film 2010 yılında İsveç’in Yabancı film dalında oscar adayı olmuştu. O yıl ödülü Daha İyi Bir Dünyada (Danimarka) kazanmıştı.

*sendrom : Bir hastalığı karakterize eden ve aynı anda ortaya çıkan belirtiler. (TDK Büyük Türkçe Sözlük)

Reklamlar

One thought on “Aşkın Formülü Yok

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s