29.09.2017

29 Eylül 2014 10:18, Cuma
Konu:
bugün cumaaaaaa…!

Merhaba,
Herkese keyifli ve neşeli bir haftasonu diliyorum.

Başlanan işin bitirilmesi…

Karatepe-Aslantaş bölgemizin en önemli ören yerlerinden biri olması nedeniyle Adana’ya gelen konuklarımız için görülmesi ve tanıtılması gereken bir yerdir. (Önemi Karatepe Aslantaş’taki Finike (çivi) yazıları sayesinde, önceleri tam çözülememiş olan Hitit hiyerogliflerinin okunmasına imkan sağlayan bir anahtar ele geçmiştir. Dünya üzerindeki Hitit yazıları ilk defa burada okunmuştur. Bu yazıların çözülmesiyle Anadolu’da M.Ö. 2000 yılına kadar giden hiyeroglif yazıların tamamı okunmuştur.)

Yurt dışından gelen bir konuk ve aile grubu için 1999 yılı Temmuz ayında Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi’ne bir gezi düzenledim. Yurt dışından gelen konuklarımız jeolog kökenli idi. 2004 yılında konuğum olan ve o geziye katılan yeğenimden bir e-posta aldım. Posta içeriği çok ilginç idi. Mars gezegeninde bir yere Karatepe adının verildiğini ve nedenini anlatıyordu.

NASA tarafından Mars’a gönderilen ilk keşif araçlarından Opportunity Rover Mayıs-Aralık 2004 aralığında Endurance kraterinde çalışmalar yapar. 1999 yılında Karatepe’deki geziye katılanlardan John Grotzinger (MIT, Fletcher Jones Prof. of Geology at Caltech) bu adı Mars Endurance kraterinde bir bölgeye yer adlarının verilmesinde kullanır. (Resim 10) NASA’nın resmi web sayfasında Karatepe adının verilmesi ile ilgili olarak kısaca:
“Nasıl Karatepe Hitit hiyerogliflerinin çözümünde önemli bir yer ise Mars’taki Karatepe’nin de gelecekte Mars’ın jeolojisinde kaya oluşumunda ve ikliminin anlaşılması için bir anahtar olması beklenmektedir” diye özetlenebilir.

Çambel Karatepe’de 1946 yılının Şubat ayında başlayıp 67 yıllık uzun bir süreçte gösterdiği direnç, sabır ve bilimsel çaba sonucu insanlık ve ülkemiz tarihi için önemli bir bilginin okunur olmasını sağlayarak diğer bilim insanlarına yol gösterici olmuştur. Çambel bu gözükmeyen bilim insanı, yaptığı bilimsel çalışmaların etkisiyle ülkemizin adını zor ulaşılabilecek bir yerde uzayda; uluslararası düzeyde sonsuza kadar anılmasını sağlamıştır. (Resim 11)

(Dr. Haluk Uygur)

Zamanında bir BBC muhabirinin
– Dünya çapında bir arkeolog olduğunuz halde, niçin yurt dışında çalışmayı tercih etmediniz? sorusuna, farklı diller ve kültürlerle yoğrulmuş Halet Çambel’in cevabı:
– Bu memleket beni yetiştirmiş, o yatırımı başkası yerine bana yapmış. Buna hakkım yok.

50’li yıllarda Nail Çakırhan, Adana Karatepe’ye eşinin yanına gider. Kazıda çıkan arkeolojik buluntuların restorasyonu, korunması ve sergilenmesi için geniş bir alanın saçaklıkla örtülmesi gerekmektedir. İşe başlayan müteahhit bırakıp gitmiş, yerine yenisi bulunamamıştır. Avan projesini mimar Turgut Cansever’in yaptığı işi yürütmek Nail Çakırhan’a kalır. Birlikte son derece başarılı bir uygulama çıkar ortaya. Türkiye’nin ilk açık hava müzesi ve ilk geniş saçaklı ‘görünebilen beton’ uygulamasıdır bu. İş bu kadarla kalmaz: kazı evi, karakol, orman bölge şefliği binaları, bölge okullarının inşaatı gelir ardından. Bu süreç, aynı zamanda, idealist bir yurtseverin, Nail Çakırhan ve Halet Çambel çiftinin çeşitli engellemelere karşın kendileriyle dayanışmaya giren her kademeden yönetici, meslektaş ve yöre halkıyla birlikleri örnek bir çalışmadır.

Bu ileri yaşta (80li yaşlarındayken) hala yılın altı ayı Karatepe’de geçirmesinin nedeni sorulduğunda Halet’in cevabı tipik net ve kesindir:
Bu işe elli yıl önce başladım ve bitirmeden onu bırakmam.

Bu sözlerinden 10 yıl, Mars’taki kratere Karatepe Aslantaş adının verilmesinden 4 yıl kadar sonra, 2008 yılı ilkbaharında 92 yaşındaki Prof. Çambel, görevine gittiğinde Kastabala üzerindeki kara bulutları fark eder, sözde uzmanlarca hazırlanan “sipariş” ÇED raporunda tarih yok sayılarak bilim adına skandal yaşanırken fabrika arazisindeki 2000 yıllık yerleşim izlerine rağmen aynen şu ifade yer alıyor:

“Proje alanı ve yakın çevresinde arkeolojik miras bulunmamaktadır…”

Fabrikanın antik kent üzerinde planlandığını öğrenince başta kaymakamlık, valilik ve bakanlık olmak üzere kamu kurumlarını ve bölgedeki sivil toplum kuruluşlarını haberdar eden Prof. Çambel, ilgili tüm kesimlere “kültürel cinayetin önlenmesi” çağrısında bulunacaktır. Bu ise bir başka bugün cumaaa…! yazısı konusu 🙂

NASA sitesinden:

“A few of the names are hard to pronounce. John Grotzinger of MIT, a science team member, gave the name “Karatepe” to one of the outcrops in Endurance Crater. It turns out Karatepe (pronounced care-uh-tep-pee) is an archaeological site bearing a bilingual inscription in Phoenician and Hittite. The Phoenician inscription enabled historians to translate Hittite hieroglyphics for the first time. Similarly, the rock outcrop first studied by Opportunity may one day provide “a translation code” for understanding rock layers and climate on Mars overall.”

What’s in a Name? It Depends on Who’s Doing the Naming
https://mars.nasa.gov/mer/spotlight/spirit/a24_20040602.html

Kaynaklar :
“Toroslarda Bir Efsane” isimli Halet Çambel’in hayatını anlatan belgesel film “Halet Çambel ile Buluşma” adlı kitabın eki olarak iç kapağında DVD olarak yer alıyor.

http://www.cumhuriyet.com.tr/koseyazisi/9322/Kastabala__cimento_lanmayacak.html
http://www.akyaka.org/cakirhan/halet_cambel/halet_cambel_hakkinda.htm

Yazıdaki fotoğraflar ve yazının tamamı

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s